Journal
Ese, intervista, përkthime dhe shkrime mbi muzikën, kulturën dhe shoqërinë.
61 shkrime, përkthime dhe intervista në shqip, me botime në anglisht dhe gjermanisht.
Të gjitha shkrimet
Pse Ballkani mbetet jashtë radarit të GEMA-s: Kultura në këndin e vdekur.
Një ese mbi asimetrinë e administrimit të të drejtave të autorit mes Gjermanisë dhe Ballkanit, përgjegjësinë e shoqërive kolektive dhe mbijetesën materiale të krijuesit.
Flamingot & Heronjtë
Ka një prirje të çuditshme sot për ta ngatërruar zhurmën me ndryshimin. Frank Zappa e kishte kuptuar me kohë këtë kur thoshte me ironinë e tij pikante se mendja e njeriut funksionon si parashuta: duhet të jetë e hapur, ndryshe thjesht bie! Fletërrufe Në kultur
Fyejt e Gramshit në Hollywood
Ka një moment pothuajse mistik kur njeriu ulet përpara ekranit të madh për të parë një realizim të ri mbi Odisen. Për mua, ky rrugëtim i ri me heroin e Homerit zgjon një varg të gjatë e të pandalshëm kujtimesh të çmuara, që e kanë zanafillën shumë kohë më parë
Muzika globale & realiteti shqiptar
“Nuk dua të iki nga këtu, Kjo është shtëpia ime. Ata duan t´na marrin lumin, Duan t´na marrin dhe plazhin. Na lanë në errësirë, dritat ikin sërisht, Por ne jemi drita që nuk fiket kurrë. Kjo tokë është e jona, s´është në shitje, Edhe nëse ata vijnë me miliona
Kosova jashtë Eurovizionit: "Doganat"e Gjenevës.
Paradoksi Teknik, Kolonializmi Estetik dhe Gjeopolitika në EBU Fusha: Diplomacia Kulturore / Marrëdhëniet Ndërkombëtare “Kultur ist nur das, was es nie hinnimmt, beiseite zu bleiben, wo man es nicht einlässt.” “Kultura është vetë ajo që nuk pranon kurrë të mbe
Quo Vadis Intelektual? Paradoksi i Kujdestarëve të Mozaikut të Tiranës dhe Ligji Barazisë Gjinore.
Ka një soj arrogance naive që vjen jo nga jeta urbane, por nga fronti i "intelektualit" shqiptar, që nuk synon të mbrojë popullin e tij, por t’i bëjë atij diagnozën. Së fundmi, lexoj analiza të krekosura nga studiues të rinj, kandidatë për doktoratura, të cilë
Të kesh a të mos kesh ligj: Kjo s'është pyetja!
"I nderuar zoti President, zonja dhe zotërinj... të nderuar homoseksualë, të nderuara lezbike, të nderuar androgjinë, të nderuar bigjinorë, të nderuara femra-meshkuj, të nderuar ndërgjinor variabël, të nderuar ndërgjinor, të nderuar gjini kuirë, të nderuar int
Sheshi Skënderbej: Kujtesa e videoklipeve të viteve 90´ dhe paradoksi i ulëseve bosh!
Të gjendesh në Sheshin Skënderbej, epiqendrën e kombit, dhe të flasësh para ulëseve bosh, është ndoshta metafora më e saktë e gjendjes sonë kulturore sot. Mbrëmja e 1 nëntorit tek hapsira e HBS më vuri përballë pikërisht kësaj kontradite. Në njërin krah, kishi
HEJZA në bisedë me Eda Zarin
ZËRI IM ËSHTË MARRËVESHJA IME ME JETËN Çdo tingull që lind nga zëri i saj është një dritare drejt emocioneve të heshtura. Eda Zari nuk vetëm interpreton muzikën, por e bën të flasë për jetën dhe kujtesën e brendshme. Në çdo heshtje, në çdo frymëmarrje, zbulo
Edhe Hitleri e shpalli 1 Majin "Ditë Kombëtare të Punës".
Në kujtimet e mia të fëmijërisë në Tiranën e viteve 70-80, si vajzë - 21 Dhjetori, 1 Maji ishte një ditë ngjyrash, marshesh – ishte 1 Maji i ritmit unison të këmbeve “në një hap bashkuar” të njeriut socialist. Më kujtohet vetja e vogël, me çorapet e bardha të
Artist apo Robot? Debati mbi autenticitetin e ESC – Festivali i 68 ́të i Eurovizionit!
“Së fundmi” si fillim, një mesazh për të gjithë pjesëmarrësit e Festivalit Eurovizion: Lutem, mbani mend se ndonjëherë “Simple is more” – ndryshe thënë – “thjeshtësia është mjeshtëri”. Sidomos kur thuhet mos ju qas fort fishekzjarrë, ledeve, ve
"S`heq dorë" Nga Rose Ausländer. Në Shqip Eda Zari
S`heq dorë nga lulet dhe muzika nga mllefi im nga pangrënia e qeverisëve nga buzagazi i një personi nga fjalë të thershme dhe të buta nga të qenurit në një botë pakuptim Qefshëm heq dorë nga vdekja që s´heq dorë nga unë! ______________ Ich verzichte nicht Ich
Media Insights and Reviews on Eda Zari's Music
"Es ist kein Zufall, dass die in Tirana geborene und in Deutschland lebende Sängerin Eda Zari auf dem Cover der CD über eine Brücke schreitet: In Zeiten, in denen der Westen unter einer diffusen Furcht vor dem Osten und dem Süden leidet, zeigt Zari mit „Entrop
Një Marsiani
Nga Alfonsina Storni, shqipëroi nga gjermanishtja Eda Zari Vërtet ekziston ti në planetin e kuq? Vallë ke duar imtakë të prekësh si unë Një gojë të qesh, një zemër të vjershëroj Dhe një shpirt që qeveriset nga nerva të brishta? Mos ndofta në botën tënde qytete
Derteve më të forta
Derteve më të forta vetëm do i bësh ball, zhgënjimi, humbja, flijimi, vetmitarë janë. Edhe i vdekuri që i përgjigjet çdo thirrjeje dhe asnjë lutje s´na refuzon nuk na ndihmon veç sheh në mundemi. Duart e të gjallëve shtrihen e s´na arrijnë janë si lastarët e p
Sharmi i Vinilit dhe narrativa mbi kulturën e dëgjimit muzikor!
E vetmja gjë pozitive që na la Corona, është ngadalësimi i ritmit të përditshmërisë sonë, që e solli me vete pandemia. Thonë që karakteri zbulohet në kohë krize, mirëpo krizat po aq na kujtojnë ritualet e bukura dhe ceremonitë e harruara. Jeta papritur u ndal,
"S`heq dorë" Nga Rose Ausländer. Në Shqip Eda Zari
S`heq dorë nga lulet dhe muzika nga mllefi im nga pangrënia e mijërave nga buzagazi i një personi nga fjalë të thershme dhe të buta nga të qenurit në një botë pakuptim Qefshëm heq dorë nga vdekja që s´heq dorë nga unë! ______________ Ich verzichte nicht Ich ve
Fajin e ka Bossa Nova. Një zë i qetë për një botë të zhurmshme!
Kur ai sillej këmbëve të mia nëpër kuzhinë - teksa unë prisja pjeprin kantalupo që atij aq fort i pëlqente, në sfond vendosja vinyle me muzikë Bossa Nova. Ksisoj pasditet verore në Düsseldorf - sipas meje - fitonin aromën e detit dhe erën e rërës së shumshkelu
Arti i të kërkuarit falje! Kur Umberto Eco "argëtoheshe"...
Kur Umberto Eco "argëtoheshe" me inflacionin e vonuar tët´ kërkuarit falje. Jo çdokush mund të vëzhgojë mprehtazi, të tematizojë apo të shkruaj rreth shenjave të absurditetit të shoqërisë, politikës dhe kulturës më mirë se Umberto Eco. Sot - në motin që po për
"Me komunistët nuk flitet"! 24 Shkurt 1991 - Vrasja e Artan Lenjës.
Ditëlindjet tona ishin bri më bri. 21 dhe 22 nëntorin e vitit 1989 e festuam në shtëpinë time, duke vallëzuar të gjithë me dritë fikur - nën tingujt e këngës "Ella, elle l'a", që vinte nga një kasete BASF Ferrochrom. Nga fundi i dhomës, Tani thërriste: "S´keni
"O më vratë"! Dosjet e pahapura.
"E hënë 5-2-90 - ora 8.00 Ngrihem nga gjumi. Sa ulem për bukë vjen Myfiti (i Degës) me makinë dhe na merr në Degë. Shtëpia u la vetëm, bashkë me djalin (1), pa mbyllur derën. Shkojmë atje sikur po na varin më duket vetja. Unë J dhe D. Hyn e para D. 1 orë e gjy
Kujtesa jonë kolektive - S´ka mo qofte ke treni!
Troçthënë… s’ka mo stacion treni m’Tironën tonë! Çfarë është kjo? Çakërrqejf i dalldisur për të lënë pseudo gjurmë mbi gjurmë? Ç’mllef të kenë vendimmarrësit për ksilloj vendesh, ku shumëkush nga ne ka një, dy, a më shumë histori shpirti (kurdohera të ketë ndo
Albumi i ri "Palimpsest" Poradeci I Heine
“Palimpsest Lasgush Poradeci dhe Heinrich Heine Jeta ime është një palimpsest, kështu është dhe´jotja! “Ç’është truri i njeriut përveçse një palimpsest kolosal? Truri im është një palimpsest i tillë” - kështu Thomas De Quincey në “Libra - Suspiria de Profundi
Qilimxhinjtë e Kujan-Bulak nderojnë Leninin
Bertolt Brecht. Në Shqip, Eda Zari Bollshëm e shpesh u lëvdua Shoku Lenin. Ka buste dhe statuja. Qytetet mbajnë emrin e tij, fëmijët po ashtu. Fjalimet mbahen në shumë gjuhë lloj-lloji Ka mitingje dhe manifestime Nga Shangai der´ Çikago, nderojnë Leninin. Por
"Një mesh për paqen" në kujtim të viktimave të luftës në Kosovë!
Kur i huaji kuron plagën tonë me tingull! "Një mesh për paqen" në kujtim të viktimave të luftës në Kosovë! Karl Jenkins, një kompozitor nga Wales, kompozoi gjatë kohës së qiametit, tmerrit dhe ngjarjeve tragjike të terrorit në Kosovë - "Njeriu me armë - Një me
Dielli lind sërisht me Hemingway Jazz Fest - Edicioni i 8´të.
Në korrikun e vitit 2014 vëllezërit e "Hemingway Fun Club Tirana" - Rudi, Blendi dhe Altini - me një "celulë" miq të ngushtë (njëra prej tyre dhe unë), zhvilluam idenë për realizimin e një ngjarje kulturore muzikale modeste me synimin e daljes jashtë katër mur
Të dashuruarit
Rainer Maria Rilke, në Shqip Eda Zari. Kundroni, si ata bashkazi moshohen: Në venat e tyre gjithçka sajohet shpirt. Trupat e tyre si boshte dridhen, Zjarri dhe marrosja përqark u ndrin. T´eturit, dhe ata marrin të pijnë, Zgjohu, pa shih: ata kanë ç´të shohin.
Këngë nga një ishull
Nga Ingeborg Bachmann (1954). Në Shqip Eda Zari Në iktë dikush, kapelën e mbushur me guacka mbledhur tërë verës, ai duhet ta flakë në det dhe flokëtrazuar të vozisë, tryezën që i shtroi të dashurës së tij, në det ta zhys, gllënjkën e verës mbetur gotës, detit
"Fjalët" Hilde Domin
(Në Shqip: Eda Zari) Fjalët janë shegë të ardhura, lëshohen tokës ato përçahen. Brendësia tërazi do zbrazet sheshit, fruta shpërfaq sekretin e saj dhe dëshmon farëzat e saj, një fsheftësi e re. Worte Worte sind reife Granatäpfel, sie fallen zur Erde und öffnen
"Qan lulja për lulen", bukuria e poliritmit! Eda Zari
Përtej këngëve përmetare, kabave, lamentimeve e këngëvalleve të lojtura nga mjeshtërit e sentimentit të lartë artistik - Remzi e Myslym Lela, kam përjetuar prej tyre gjithëaq dhe kumbimin e këngëve - divani - ato të "sevdasë", dyzenit - qejfit të ahengut qytet
Shifjalësh - Nga Rose Ausländer
Në Shqip Eda Zari Shifjalësh më përmbyt Prej bulash përthithur mbetur në re kullojë në të çelurën gojëskuqur të lulëkuqes ------------------------- Regenwörter Regenwörter überfluten mich Von Tropfen aufgesogen in die Wolken geschwemmt ich regne in den o
CAPRICCIO – PORADECI, HEINE DHE TINGULLI.
Muzika e më pas fjala apo fjala e më pas muzika…? Ashtu si njerëzit, muzika ka dy anë: mendjen dhe shpirtin. Ky i fundit e shpie muzikën të shprehë atë për të cilën fjalët nuk janë të mjaftueshme. Mirëpo, nuk mund të mohohet se filozofët, poetët dhe muzikthurë
Me cilën lipset të dashurohem. Heinrich Heine
Me cilën lipset të dashurohem ... Heinrich Heine (Vepra të ndryshme) Me cilën lipset të dashurohem Meqë të dyja hirplota janë? Një femër kokonë është poaq mëmë E bija një nurndritura evlat. Të bardhët, kërthinjë të pangarë Ju jeni kaq thirrës për t´u parë! T´a
Gruaja në muzikë – “a guilty pleasure”?
Përgjatë një palo viti pandemik, përmes koncerteve online, realizuar në filarmoni e salla boshe (ndjekur nga një publik virtual), është “festuar” 250 vjetori i lindjes së Beethoven-it. Jemi në ditët e fundit të dhjetorit dhe ky festivitet zgjat ende duke marrë
Them se “Gjidhënia“ është një ndër kryeplanet më të bukura që natyra ka realizuar!
Eda Zari - intervistë dhënë Gazetës "Si" mbi librin "Luga ime e parë", realizuar më gusht 2018 (realizuar nga Suadela Balliu). - Si erdhi ky libër e prej sa kohësh e kishit menduar që recetat e gatimeve me të cilat keni ushqyer djalin tuaj do i sillnit edhe pë
Mbi termin Emigrant (1937) - Bert Brecht
Eugen Berthold Friedrich Brecht, në mërgim! (Nga gjermanishtja: Eda Zari) Vazhdimisht më dukej i gabuar, emërtimi që na dhanë: Emigrant. Veç kjo quhet Jashtëvajtës. Por mës´fundmi ne nuk vamë jashtë, me vullnet të lirë s´përzgjodhëm një vend tjetër. Poaq as nu
Hermann pijaneci ju rrëfye Shën Joan Pagëzorit.
Nga Hermann Hesse. Në Shqip: Eda Zari Gjith´më është e mirëseardhur, Eja të bredhim tejmë! Veç rrjedha vijën e vet´ka mvarur Asgjë s´mund të ribëhet më. Kqyrmë, jam brenda një shtëpi pashtretër porta dhe dritësore çelurë, brenda dhe jashtë sorrollaten lugetër
Pikat e gjakut tim gatiten yje...
Else Lasker-Schüler (1869-1945) Në Shqip: Eda Zari Abdul Antinous Si ar i murgët shket brishtësia jote. Oh, ti-mi diell i shthurur i mesnatës Puthma zemrën, gufimkuqet e tokës sime. Sytë e tu - sa çelur janë madhërisht, Ti qiellin ke parë Aqe thellë aq´buzaz
Letër nga redaksia
Hermann Hesse Në Shqip: Eda Zari Shënim: "Partner in crime" - paçka se në distancë! Përmes poezive "Letër nga redaksia", - Hermann Hesse dhe "Redaktorëve të mij" ose " Fabrika e fjalëve"- Llazar Gusho, vë re se të dy autorët literarisht - përgjatë krijimtaris
Shpirti
Hildegard von Bingen / Jahr 1170 Shpirti është si një zefir që fryn mbi erëza, si bryma, që stërpik nëpër luadhe, si frymëshiu, që përtërin. Po ashtu çurgon njeriu Mirëdashës për të tërë, që bartin lektisje. Një zefir është ai, që qyqarin ndihmon, një brymë, q
Busti arkaik i Apollonit
Rainer Maria Rilke. Shqipëroi Eda Zari S´ja njojtëm kok´n e tij t´papërshkruar, ku kokordhokët ju patnë burrërruar. Por busti tij si një shandan ende praruar, ku shikimi i tij, sado gjymtuar, prap´rri përndritur. Përndryshe e tija dërrasë e gjirit s´bën vaki t
Skjaromë, dashurinë.
Nga Ingeborg Bauchmann - korrik 1957, Rom. (Shqipëroi: Eda Zari) Kapelja jote heshtazi ajrohet, çon t´fala, më erë kolovitet, koka jote´pambuluar magjepsi retë, zemra jote ka punë gjetkë, goja jote mishëron gjuhë të reja, blithet e fildishta hallakaten dheut,
Ennio Morricone - Me vdekje, vdekjen shkeli…
....dhe përjetësisht muzikën kësaj bote i fali! Ishte 18 shkurti i vitit 2016. Lanxess Arena- Këln. E quaja veten me fat atë natë por sot ca më shumë! Gati 10.000 frymë - në parket, tribuna, galeri dhe lozha, prisnin pezull legjendën që mbërriti në skenë - pa
"Vocalise" - Kur flasim pa fjalë. Eda Zari
Me “Vocalise“ Op.34, No.14, Sergei Rachmaninow shkroi një “këngë“ pa tekst, mbështetur vetëm në potencialin e zërit këndonjës. Kjo vepër rri në një regjistër - pjerrak do thoja për shumicën e instrumenteve - siç është violonçeli. Sa herë dëgjoj versionin e kë
KUJTESA JONË MUZIKORE DHE UMBERTO ECO - Eda Zari
Si i përgjigjemi Umberto Eco’s kur na trazon me pyetjen: “Ç’farë na shkakton kujtesa muzikore?” “Brendazi muzikës, Zoti u la njerëzve kujtimet e parajsës së humbur.” Hildegard von Bingen Mjafton të dëgjojmë vetëm disa tinguj, tone, dy masa melodi – dhe pë
Refuzim
Refuzim (nga Hermann Hesse - Vëllimi poetik nr.1) Si përgjigje kundrejt disa pyetjeve se pse nuk vendosem krahanë komunistëve Më mirë të rrihem prej një fashisti sa t´bëhem vetë fashist! Më mirë t´ma mëshoj një komunist sa t´bëhem vetë komunist! S´e kemi harru
Këng´pirja e përvajtimit të tokës - Gustav Mahler.
Këng´pirja e përvajtimit të Tokës Nga cikli Kënga Epike - "Kënga e Tokës" e kompozitorit Gustav Mahler / Lirika nga Li Tai-Po në gjermanisht nga Hans Bethge. Tash tundet vera kupores së florinjtë. Veç ende mos pini, më parë do t'ju këndoj një Këngë! Kënga e br
“Moral´ i Yjeve“ (1881) Friedrich Nietzsche
Parakandisur tek Yjevija, ç´të lypet, Yll, terrësia? Rrokullisu k´saj kohe Fatlumur tejendanë Shkretia e saj t´qoftë e huaj tejmatanë! Farfuria yte i përket t´epërmes botë: Përdëllimën gjynah ti e çmofshë! Veç një Porosi t´vlen: qelibar qofshë! ____________ “S
"Orgji"- Else Lasker-Schüler
Orgji nga Else Lasker-Schüler / Deutsche Lyrik (shkruar më, 1910) Në Shqip: Eda Zari Mbrëmja puthte fshehëzash të bleruarin Oleander. Lodruam dhe ndërtuam tempullin Apollon Dhe u kalamendem mallpërplotë me shoqi-shoq. Dhe qiellnata zbrazi duhmën e tij të zezë
Nga Eda Zari:"Dita Ndërkombëtare e xhazit në shtëpi!"
Mos pranoni #covid19 të bëhet refreni i ditës suaj! E paçim përjetësisht festën e 30 prillit: Dita Ndërkombëtare e Xhazit! Disa mendime personale mbi temën e xhazit me rastin e "Ditës Ndëkombëtare të xhaz-it", në ku-shte të #covid19! Në këtë rast, me vetëdije
Nga Eda Zari: Këngëlutje
Këngëlutje kundër murtajës – dje. Këngëshpëtimi kundër “Vetmia-korona” dhe frikës – sot. Tromaksja e njerëzve duhet të ketë qenë pothuajse skëterrë ferri kur, në Mesjetë dhe në periu-dhën e hershme moderne, flama e murtajës zbriti mbi qytete e fshatra dhe epid
Nga Eda Zari: ARS LONGA: BEAT-HOVENI TAKOHET ME JAZZ-IN
Fjala magjike është – improvizimi. Duke ndjekur shembullin e Ludwig van Beethoven – në 250 vjetorin e lindjes. Ta-ta-ta-taaaa…. Është “riff-i”[1] më titan në historinë e muzikës, paçka se takti i parë, (një triol dhe një gjysmë note, e ngritur në notat – mi dh
Nëse them Çesk Zadeja, njëmend them Dhurata Lazo -
Frymëzimi nga muzika tradicionale apo tonalitetet arkaike nuk e çuan kurrë në një folklorizëm të thjeshtë veprën e kompozitorit Prof. Çesk Zadeja. Në kompozimet e tij (si dhe në rastin e Koncertit për Piano e Orkester në - E♭major; kompozim i vitit 1968) si sh
Revealing the personal and unique world of singer Eda Zari. Deutsche Welle / von Suzanne Cords.
Balkan rhythms, a lot of jazz and unusual Albanian sounds meet on the music of Eda Zari Eda Zari was born in Tirana, Albania. The Albanian singer grew up learning a vocal style that has a thousand-year tradition. In 2005, UNESCO declared that style known as is
Xhazi ne Liturgji
Soli Deo Gloria” a la John Coltrane Potenciali liturgjik i muzikës xhaz dhe paragjykimi i muzikës xhaz në terrenin kult Psalmi 150, 3-6: Lëvdojeni me tingullin e burive, lëvdojeni me tingullin e harpës dhe me qeste. Lëvdojeni me dajre dhe me valle, lëvdojeni m
Nga Vasil Tole:"Lavdërimi i Zotit përmes JAZZ-it, Eda Zari me “Entropy”...!"
Lavdërimi i Zotit përmes JAZZ-it, Eda Zari me “Entropy” vjen tërësisht ndryshe për të gjithë. Pa më të voglin dyshim është një album ndryshe, albumi “Entropy” i Eda Zarit. Ndryshe për traditën e madhe të muzikës bizantine, ndryshe për vetë JAZZ-in, ndryshe pë
Eda Zari dhe Entropy. Aty ku Bizanti takon Jazz-in. Nga Dr. Mikaela Minga
Recension / Dr. Mikaela Minga Ka qenë fillimi i vitit 2014, kur Eda Zari më foli për idenë e një albumi të ri, frymëzuar nga muzika bizantine. Në fakt, nuk është fjala thjesht për ‘muzikë’, se sa për një kant liturgjik, i cili i përket traditës shpirtërore të
Entropy
Where Byzantium meets jazz! This is an ambitious album, a first in kind and musical concept, composed of an octet of hymns that have been selected from different cycles of Byzantine religious ceremonies, arranged and interpreted in a complex jazz context, ri
Sailing to Byzatium - by Sokol Çunga.
Entropy / Album releas Sept. 2016 / Eda Zari feat. Ibrahim Maalouf / Enja Records Germany “[...] And therefore I have sailed the seas and come To the holy city of Byzantium.” Sailing to Byzantium by William Butler Yeats In the modern western imagination, Byza
Πλέοντας προς το Βυζάντιο
ENTROPY new Album / Release Sept. 2016 EDA ZARI feat. IBRAHIM MAALOUF ENJA RECORDS Germany - in Greek! Πρόλογος Πλέοντας προς το Βυζάντιο “[...] Γιαυτό έπλευσα τις θάλασσες και ήρθα Στην αγία πόλη του Βυζαντίου.» Πλέοντας προς το Βυζάντιο από τον Γουίλιαμ Μπ
Fenomeni Eda Zari: Përtej 'Tokës së panjohur', te Muza! Nga Dr. Përparim Kabo
Të shkosh drejt së panjohurës, është udhëtim apo diçka tjetër, një metamorfozë që ngjiz sozinë tënde shpirtërore?! Cila është busulla që të duhet? Cili është ylli polar që të orienton?! Cila është kënga që duhet të të shoqërojë?! Çfarë ka në misterin që lypet